വേലൂർ
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ വേലൂർ മണിമലർക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന അതിപ്രശസ്തമായ ഒരു ഉത്സവമാണ്. കുംഭമാസത്തിലെ അശ്വതി നാളിലാണ് ഈ വേല ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

കുതിര വേലയുടെ പ്രത്യേകതകൾ

• തടിയിൽ തീർത്ത കുതിരകൾ: വലിയ തടി ഫ്രെയിമുകളിൽ തുണിയും വൈക്കോലും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിച്ചെടുത്ത കൂറ്റൻ കുതിരക്കോലങ്ങളാണ് ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണം.

• കുതിര കളി: ഓരോ തട്ടകങ്ങളിൽ നിന്നും (ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും) ഭീമാകാരമായ ഈ കുതിരകളെ തോളിലേറ്റി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് എത്തുമ്പോൾ കുതിരകളെ താളാത്മകമായി ചലിപ്പിക്കുന്ന 'കുതിര കളി' കാണാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ എത്താറുണ്ട്.

• തട്ടകങ്ങളുടെ മത്സരം: വേലൂർ, തയ്യൂർ, കിരാലൂർ തുടങ്ങിയ വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുതിരകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ സംഗമിക്കുന്നു. ഏത് ദേശത്തെ കുതിരയാണ് കൂടുതൽ വലിപ്പമുള്ളതെന്നും ഭംഗിയുള്ളതെന്നും ഉള്ള ഒരു ആരോഗ്യകരമായ മത്സരം ഇതിനു പിന്നിലുണ്ട്.

ഐതിഹ്യം

മണിമലർക്കാവ് ഭഗവതിയുടെ പടക്കുതിരകളായാണ് ഈ കോലങ്ങളെ വിശ്വസിക്കുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ സൈന്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് കുതിരകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. പണ്ട് കാലത്ത് യുദ്ധവിജയങ്ങൾ ആഘോഷിച്ചിരുന്നതിന്റെ സ്മരണ പുതുക്കലായും ഇതിനെ കാണുന്നവരുണ്ട്.

മറ്റ് ചടങ്ങുകൾ

• ഹരിജൻ വേല: കുംഭമാസത്തിലെ അശ്വതി നാളിൽ തന്നെയാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്.

• വാദ്യമേളങ്ങൾ: പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടിമേളം തുടങ്ങിയ കേരളീയ വാദ്യകലകളുടെ അകമ്പടിയോടെയാണ് ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നത്.

• കാളവേല: കുതിര വേലയ്‌ക്കൊപ്പം തന്നെ ചില ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് കാളക്കോലങ്ങളെയും എഴുന്നള്ളിക്കാറുണ്ട്.

തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിന് ശേഷമുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. അർണ്ണോസ് പാതിരി ചർച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതേ വേലൂരിൽ തന്നെയാണ് ഈ പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നത് ഈ നാടിന്റെ സാംസ്കാരിക ഐക്യത്തെ കാണിക്കുന്നു.